Celem opracowania jest przedstawienie syntetycznych norm oceny finansowej spółki giełdowej. Dysponując jej sprawozdaniem finansowym za lata 2002 do 2004 oraz informacjami o pozycji rynkowej spółki można przedstawić taką właśnie analizę. Co więcej, wykorzystując analizę wskaźnikową można powiedzieć o kondycji finansowej przedsiębiorstwa. Dzięki tym informacją można ocenić stan konkretnego przedsiębiorstwa, co jest ważne nie tylko dla zarządzających czy właścicieli ale także dla potencjalnych inwestorów, dla których lokowanie kapitału jest formą zarobkowania.

Wstęp

Przedsiębiorstwo jest podmiotem finansów. Mówi się o nim jako o sprawcy całości zagadnień związanych z zarządzaniem i analizą finansową przedsiębiorstw. Specyfikację działalności przedsiębiorstwa definiuje prawo gospodarcze, które w zasadzie wyrzekło się definicji przedsiębiorstwa na rzecz przedsiębiorcy. Każde przedsiębiorstwo, aby móc funkcjonować na rynku, musi posiadać pewne zasoby materialne jak i pieniężne. Właściciele (udziałowcy) wnoszą zatem do firmy odpowiednie wkłady w postaci gotówki lub rzeczowej, stające się ich własnością. Ich uzupełnieniem mogą być obce środki finansowe, uzyskiwane w formie kredytów bankowych etc. [1, s. 13].
W tym miejscu należy zatem zdefiniować owe finanse przedsiębiorstwa, jako zjawiska ekonomiczne, związane z gromadzeniem i wydatkowaniem środków pieniężnych na cele działalności gospodarczej firmy. [1, s. 14] W celu poprawnego funkcjonowania przedsiębiorstwa, kierownictwo i zarządzający powinni prowadzić jasną, spójna i opartą na empirycznej wiedzy politykę decyzyjną i kontrolną w zakresie finansów firmy. To zapewnia właśnie zarządzanie finansami przedsiębiorstw, które polega na pozyskiwaniu źródeł finansowania działalności firmy (kapitałów) oraz lokowaniu ich w składnikach majątkowych w sposób pozwalający na realizację strategicznego celu, jakim jest maksymalizowanie korzyści przypadających udział owcą (właścicielom) firmy. [1, s. 14]
We współczesnej gospodarce, zarządzanie finansami stało się domeną niemal każdego menadżera. Samo sedno problemu nie tkwi w samym procesie zarządzania, lecz w głębokiej analizie całokształtu problemu, jakim są szeroko rozumiane finanse przedsiębiorstwa. Poniższa syntetyczna analiza, dotyczy problemu oceny wybranej spółki giełdowej, według reguł finansowych. Reguły te można podzielić na pewne etapy postępowania czy algorytm działania, w skład którego wchodzi analiza sprawozdania finansowego, rynkowa pozycja przedsiębiorstwa czy w końcu charakterystyka wybranych wskaźników. Powierzchownie mogłoby się wydawać, iż taka prezentacja zjawiska, jakim jest przedsiębiorstwo i jego zasoby jest tylko czysto teoretycznym rozważaniem. Jednak poprawne zrozumienie zagadnienia, jego dokładna i rzetelna interpretacja mogą prowadzić do zgoła odmiennych wniosków.

1. Kryteria finansowej oceny spółki giełdowej

Poprawne opisanie zjawiska, jakim jest sytuacja finansowa danego przedsiębiorstwa wymaga zdefiniowania kilku czynników, kształtujący ogólny obraz problemu. Punktem wyjścia, powinna być jasna i czytelna zasada, opisująca czym jest spółka giełdowa, na jakich zasadach działa oraz co stanowi o jej „wyjątkowości” pod względem podmiotowości prawnej.
Polskie prawo przewiduje szerokie spektrum organizacji prawnej przedsiębiorstwa. Dobór formy prawnej prowadzenia przedsiębiorstwa, zależy od wielu czynników, z pośród których do najważniejszych należy zaliczyć skalę i rodzaj prowadzonej działalności.
Najbardziej wiarygodną formą organizacji prawnej przedsiębiorstwa jest forma Spółki Akcyjnej, która wchodzi obok spółki jawnej, spółki partnerskiej, spółki komandytowej, komandytowo akcyjnej, oraz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, do grupy spółek handlowych [7].
Spółka akcyjna to właściwa spółka kapitałowa, której kapitał jest podzielony na akcje będące papierami wartościowymi. W Polsce SA stały się główną formą komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, występujących głownie na giełdzie. Cechami charakterystycznymi SA są:

•    możliwość obejmowania znacznej ilości wspólników, których nawet niewielkie wkłady mogą łącznie pozwolić na prowadzenie działalności na wielką skalę
•    podział kapitału na akcje, które przez swą zbywalność i możliwą obecność na giełdzie dają poczucie posiadania rzeczywistych wartości majątkowych i udziału  w grze kapitałowej

Zawiązać spółkę akcyjną może jedna albo więcej osób w celu nie tylko gospodarczym (np. kulturalnym, charytatywnym). Jeżeli spółkę zawiązuje jedna osoba ma ona wtedy wszelkie prawa i obowiązki Walnego Zgromadzenia. Kluczowe znaczenie w SA mają akcje, czyli udziały w spółce, o równej wartości nominalnej (minimalna wysokość 1 grosza), tworzące łącznie kapitał zakładowy, którego minimum wynosi 500 tys. zł.
Założenie spółki akcyjnej może nastąpić przez samych założycieli (ewentualnie łącznie z osobami trzecimi) lub w drodze publicznej subskrypcji (ogłoszeń o zapisach na akcje). Przedstawiony zostanie jedynie pierwszy sposób, jako że jest on związany z zakładaniem spółki akcyjnej przez przedsiębiorców dla celów prowadzenia określonej działalności.

Wymagania co do kapitału zakładowego i jego wysokości, zmienia się w przypadku banków działających na zasadach spółki akcyjnej – tu wymagany kapitał zakładowy wynosi równowartość 5 000 000 Euro. Wymagania te, zarówno w odniesieniu do banków jak i nie banków, mają stanowić niejako gwarancję i świadectwo wiarygodności przedsiębiorstwa w obrocie publicznym.
Domeną formy organizacyjnej spółki akcyjnej jest możliwość emitowania akcji, które dostarczają kapitałów. Emisja realizowana jest przy wykorzystaniu prospektu emisyjnego, jednak zanim papiery wartościowe – akcje zostaną dopuszczone do obrotu, prospekt emisyjny musi być zaakceptowany przez Komisję Papierów Wartościowych i Giełd. Akceptacja samego prospektu, nie oznacza jednak, ze walory danej spółki zostaną dopuszczone i notowane na warszawskiej giełdzie papierów wartościowych. Decyzję o notowaniu waloru danej spółki na warszawskim parkiecie dokonuje Rada Giełdy, która upoważnia zarząd Giełdy do podjęcia odpowiednich kroków mających na celu dopuszczenie akcji do notowań.
Gdy sam prospekt emisyjny po jego zaakceptowaniu przez KPWiG zostaje ogłoszony w całości w Internecie oraz w biurach maklerskich, a jego streszczenie zostaje opublikowane w wybranych ogólnopolskich dziennikach.
Od tego momentu następuje zapisywanie się na akcje wybranej spółki, a po rozliczeniu prospektu emisyjnego i zgodzie organów giełdy następuje notowanie.

Istotą emisji akcji jest pozyskanie kapitałów. Skutkiem bilansowym emisji jest powiększenie się dwóch kapitałów – kapitału zakładowego, który wzrasta o cenę nominalną akcji, oraz kapitału zapasowego – którego wzrost związany jest z tak zwaną premią czyli inaczej różnicą między ceną emisji a ceną rynkową akcji.
Należy zatem stwierdzić, iż dobrze przygotowany prospekt emisyjny, który zainteresuje inwestorów, może przynieść znaczne środki kapitałowe dla spółki. Jednocześnie jednak należy pamiętać o kosztach takiego kapitału, w skład których wchodzą nie tylko koszty pozyskania kapitału (koszty emisji) ale także dywidenda wypłacana z zysku jako swoisty rodzaj zapłaty za ten kapitał [3].

Ogromną rolę ma również analiza sprawozdania finansowego przedsiębiorstwa, która ma kapitalne znaczenie nie tylko dla właścicieli jako głównych decydentów, ale także dla potencjalnych inwestorów – dawców kapitałów, dla których informacje na temat kondycji finansowej przedsiębiorstwa ma znaczenie strategiczne. Skonsolidowany raport finansowy jest jednym z ważniejszych dokumentów, publikowanych przez spółki dopuszczone do obrotu publicznego. W myśl ustawy o rachunkowości:
Badaniu i ogłaszaniu, z zastrzeżeniem art. 64b, podlegają roczne sprawozdania
finansowe jednostek powiązanych, w tym roczne skonsolidowane sprawozdania
finansowe grup kapitałowych, a także roczne sprawozdania finansowe – kontynuujących
działalność:
•    banków oraz zakładów ubezpieczeń,
jednostek działających na podstawie przepisów o publicznym obrocie papierami
wartościowymi oraz przepisów o funduszach inwestycyjnych,
•    jednostek działających na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych,
spółek akcyjnych, z wyjątkiem spółek będących na dzień bilansowy w organizacji,
pozostałych jednostek, które w poprzedzającym roku obrotowym, za który
sporządzono sprawozdania finansowe, spełniły co najmniej dwa z następujących
warunków [8]:
o    średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co
najmniej 50 osób,
suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej 2 500 000 EURO,
o    przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych
za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 5 000 000 EURO.
Należy jednak zauważyć, że publikacja raportów i sprawozdań finansowych przez spółki dopuszczone do obrotu publicznego to nie tylko formalność definiowana poprzez przepisy prawa, ale także sposób przekazywania istotnych informacji na temat kondycji finansowej przedsiębiorstwa, stanu jego aktywów jak i pasywów, zysków oraz strat.
Analiza sprawozdania finansowego nie jest zatem tylko abstraktem lub czystą teorią finansową, ale wręcz obowiązkiem każdego zarządzającego lub inwestora. Doskonałym przykładem wykorzystania informacji zawartych w skonsolidowanym raporcie finansowym był eksperyment przeprowadzony przez dziennikarzy i ekonomistów „Businessman Magazine” [4].
Analizując sprawozdania finansowe oraz wskaźniki do nich nawiązujące, ocenić można prawdopodobieństwo bankructwa przedsiębiorstw. Używając analizy wskaźnikowej oraz porównując jej wyniki – spółki o złej kondycji były porównywane z podobnymi branżowo przedsiębiorstwami o kondycji dobrej – udowodniono tezę, iż za pomocą długookresowej analizy bilansu, rachunku zysków i strat oraz rachunku przepływów pieniężnych, analitycy są w stanie ustalić kondycję przedsiębiorstwa oraz trend w jakim zmierza. Same analizy poparte zostały komentarzami analityków finansowych min. Zbigniewa Nasiłowskiego, dyrektora finansowego SAP Polska, czy Tomasza Starusa – managera Euler Hermes Zarządzanie Ryzykiem.
W ocenie kondycji finansowej i zagrożenia bankructwem wykorzystywana jest analiza sprawozdań finansowych metodą wskaźnikową, w której skład wchodzą między innnymi [2, s. 214]:

•    wskaźniki płynności finansowej, charakteryzują zdolność firmy do terminowej spłaty zobowiązań, w skład tej grupy wskaźników wchodzą między innymi wskaźnik płynności bieżącej (miara zdolności do regulacji zobowiązań krótkoterminowych), oraz wskaźnik podwyższonej płynności, którego konstrukcja odnosi się do zapasów i ich niskiej płynności
•    wskaźniki wykorzystania aktywów, stanowią grupę wskaźników charakteryzujących pozycję finansową przedsiębiorstwa. W skład tej grupy wchodzą między innymi wskaźnik wykorzystania aktywów trwałych, obrotowych, wskaźnik wykorzystania aktywów ogółem
•    wskaźniki stopnia zadłużenia jest istotną grupą wskaźników, które badają stan zadłużenia przedsiębiorstwa, poprzez np. udział długu w finansowaniu aktywów;
•    wskaźniki rentowności, uważane za najbardziej syntetyczne miary oceny działalności przedsiębiorstwa, na ich poziom wpływa całokształt zjawisk i procesów gospodarczych w przedsiębiorstwie,
•    wskaźniki wartości rynkowej spółki, który wykorzystuje się przy ocenie przedsiębiorstw , które są podmiotem obrotu rynkowego; celem analizy za pomocą tej grupy wskaźników jest przedstawienie relacji zysku netto na jedną akcję lub relacji dywidendy do rynkowej wartości akcji.

2. Prezentacja pozycji rynkowej Grupy Sokołów S.A.

Historia powstania Grupy Sokołów S.A. sięga roku 1992, kiedy to przyjęta strategia prywatyzacyjna rządu polskiego doprowadziła do prywatyzacji zakładów Mięsnych w Sokołowie Podlaskim – wówczas będącym jednym z największych w kraju przedsiębiorstw tego typu, z ponad dwudziestowieczną tradycją działania na rynku polskim jak i zagranicznym. Kolejnym etapem na drodze do powstania Grupy było założenie Farm Food S.A. – jednej z nowocześniejszych i dynamicznie rozwijających się przedsiębiorstw branży mięsno – spożywczej. W tym samym (1993 roku) na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych, odbyło się pierwsze notowanie akcji Sokołów S.A. jako pierwszej firmy z branży mięsnej notowanej na warszawskim parkiecie.
Kolejnym etapem było przejęcie przez Farm Food S.A. zakładów mięsnych w Jarosławiu i Tarnowie, a tym samym utworzenie Grupy Farm Food; Fuzja Grupy Farm Food z Sokołów S.A. i konsolidacja największych w kraju producentów na rynku mięsnym, czego efektem było powstanie Grupy Sokołów S.A.
W 2000 roku Oddział Zakłady Mięsne Jarosław otrzymały jako pierwsze w branży certyfikat ISO 9001, a już w roku 2002 wszystkie oddziały Grupy Sokołów S.A. otrzymały certyfikat ISO 9001 oraz AQAP – 110, który uprawnia do produkcji żywności na potrzeby wojsk Paktu Północno – Atlantyckiego (North Atlantic Treaty Organization).

Grupa Sokołów S.A. jest największą spółką branży mięsnej notowaną na Giełdzie Papierów Wartościowych od 1993 roku, z kapitałem akcyjnym w wysokości 100 mln.  USD, wielkość sprzedaży zwiększa się z roku na rok, a w okresie 2003 roku wyniosła 144 tys. ton, o wartości ponad 250 mln. USD.
Spółka zatrudnia 3400 pracowników na terenie całego kraju a jej udział w rynku przetwórstwa mięsnego oraz sprzedaży na tym rynku wynosi 18% co stanowi znaczącą część polskiego rynku. Jednocześnie należy zaznaczyć, że Grupa jest znaczącym dostawcą żywności dla wojsk NATO, w tym dla Polskiego Kontyngentu Stabilizacyjnego w Iraku.

Spółka prowadzi bardzo restrykcyjną politykę kontroli jakości, o czym świadczy norma ISO 9001 oraz AQAP, jednocześnie do kontroli jakości Firma wykorzystuje system kontroli HACCAP. Spółka posiada rekomendacje i prawo do posługiwania się symbolem Instytutu Matki i Dziecka do promowania produktów z linii Sokolik. Sokołów S.A. ma prawo do eksportowania swoich wyrobów d państw Unii Europejskiej, USA, Kanady oraz Korei.

W 2004 roku firma zajęła 139 miejsce w corocznym rankingu 500 największych polskich przedsiębiorstw, stworzonym przez „Rzeczpospolitą”[6]. Potwierdza to wysoką i stabilną kondycję przedsiębiorstwa, zbadaną przez niezależnych ekonomistów i dziennikarzy ekonomicznych Dziennika – w tym miejscu należy powrócić po raz kolejny do norm oceny finansowej przedsiębiorstwa, które to autorzy zestawienia użyli do przeanalizowania największych firm obecnych na polskim rynku. Dowodzi to, że kryteria te mogą i są stosowane nie tylko do analiz teoretycznych.
Kolejnym powodem mogącym być atutem do zakwalifikowania spółki do grupy „mocnych” na polskim rynku są prognozy przedstawione przez Bartosza Krzyżaniaka, dziennikarza „Pulsu Biznesu”. W swoim artykule przedstawia on syntetyczną ocenę sektora polskich przedsiębiorstw, oraz podejmuję próbę prognozy dla ich przyszłego rozwoju. Autor na podstawie badań statystycznych stawia tezę, że firmy sektora spożywczego (do takich należy badana) będą nadal rozwijać się dynamicznie, na co wpłynęła min. akcesja Polski do struktur Unii Europejskiej [5].

3. Ustalenie i ocena wybranych wielkości i relacji finansowych Grupy Sokołów S.A. w latach 2002 – 2004

Punktem wyjścia do analizy będzie przedstawienie zagregowanych wartości bilansowych dla lat 2002 i 2004. Założenie takie zostało poczynione w celu prezentacji zmian, które na przestrzeni takiego okresu czasu będą uwidaczniały procesy zmian, zachodzących w przedsiębiorstwie, jak i będą stanowiły podstawę do dalszych analiz i oceny. Zagregowane wartości bilansowe, porównane za okresy 2002 i 2004 przedstawia poniższa tabela:

Krótka ocena opisowa pozwoli zapoznać się ze strukturą bilansu analizowanego przedsiębiorstwa, oraz ze zmianami jakie zaszły w nim podczas analizowanego okresu.

W roku 2004, ogólna suma aktywów wynosiła około 628 mln. .zł. Na przestrzeni dwóch lat wzrosła ona niemal o 100 mln. zł, co stanowi relatywnie duży wzrost. Głównymi motorami zmian było: spadek sumy aktywów trwałych o niemal 14 milionów, równoległy wzrost wartości aktywów obrotowych o ponad 144 mln. zł, co stanowi znaczący przyrost wartości, oraz skłania do głębszej analizy zjawiska jakim jest zarządzanie aktywami obrotowymi. Analiza dla tak relatywnie długiego okresu czasu, pokazuje jak duże zmiany mogą zaistnieć w proporcjach bilansowych.

Same aktywa trwałe w roku 2004 stanowiły około 50% aktywów ogółem, co stanowi spadek do analogicznego okresu roku 2002 o ponad 14 punktów procentowych. Jednak bardziej drastycznie zmienił się stan aktywów obrotowych Grupy Sokołów S.A. W roku 2004 ich stan wynosił 311 mln. zł, co jest wzrostem do roku 2002 o ponad 14 punktów procentowych. Tu głównym czynnikiem zmian było zwiększenie się sumy zapasów, inwestycji krótkoterminowych oraz należności krótkoterminowych.

Dla obserwatora zewnętrznego, dużą rolę mają inwestycje. Tu jednak pojawia się problem z ich jednoznacznym definowniem. Konflikt polega na rozumieniu inwestycji w świetle prawa bilansowego a w rozumieniu ich choćby przez menadżerów i zarządzających przedsiębiorstwami.

Poniższa tabela przedstawia wartość i strukturę procentową inwestycji w Grupie Sokołów S.A., rozumianych zgodnie z art. 3 ustawy o rachunkowości jako aktywa nabyte w celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych wynikających z przyrostu wartości tych aktywów, uzyskania z nich przychodów w formie odsetek, dywidend (udziałów w zyskach)lub innych pożytków, w tym również z transakcji handlowej, a w szczególności aktywa finansowe oraz te nieruchomości i wartości niematerialne i prawne, które nie są użytkowane przez jednostkę, lecz zostały nabyte w celu osiągnięcia tych korzyści. W przypadku zakładów ubezpieczeń przez inwestycje rozumie się lokaty [8].

Ta bardzo syntetyczna analiza liczbowa przedstawia zagregowane wartości inwestycji dla okresów 2002 i 2004 roku. Jak można zauważyć, same inwestycje rozumiane zgodnie z wyżej cytowaną już ustawą o rachunkowości, stanowią jedynie nikłą część ogólnej sumy aktywów. Czy jednak jest tak w rzeczywistości? Okazuję się, że w cale nie do końca. Otóż już w rachunku przepływów pieniężnych uwidacznia się inwestycje, które przez bilans są pomijane.
Należy bowiem zaznaczyć, że inwestycjami w rozumieniu zarządzania finansami przedsiębiorstw nie są tylko długo i krótkoterminowe aktywa finansowe, czy majątek przynoszący korzyść a nie będący podstawą działalności operacyjnej, ale także za inwestycje można uważać angażowanie środków finansowych w powiększanie majątku trwałego przedsiębiorstwa, w tym w szczególności inwestycje w park maszynowy, budynki i budowle oraz WNiP, które nie przynoszą korzyści ekonomicznych w myśl ustawy o rachunkowości, jednak stanowią korzyść dla przedsiębiorstwa i dlatego za inwestycje można je uznać.

Kolejną bardzo ważną miarą efektywności działa łania przedsiębiorstwa jest zysk. Choć współcześnie odchodzi się już powoli od koncepcji, że to właśnie maksymalizacja zysków jest podstawą działalności gospodarczej, to jednak dla wielu ma on zasadnicze i istotne znaczenie, jeśli chodzi o podejmowanie decyzji. Problem ten odzwierciedla rachunek zysków i strat. Jest to bardzo ważna część raportu finansowego, uwidaczniający  rezultat finansowy netto działalności, osiągany w danym okresie sprawozdawczym. Obok wyniku netto w rachunku pojawiają się również takie kategorie jak wynik finansowy brutto [9, s. 84], który dla menadżerów jest nawet istotniejszy niż wynik netto, gdyż przedstawia rezultat po wszelkich obciążeniach fiskalnych. Poniższa tabela przedstawia syntetyczny obraz rachunku zysków i strat dla badanej Grupy Kapitałowej Sokołów S.A.:

Jak widać z tabeli 3, spółka osiągnęła niebywały wzrost, a przedstawienie danych w kontekście dwóch niejako odrębnych okresów pozwala na łatwiejsze porównanie zmieniających się wielkości. Niewątpliwe głównym punktem, do którego odnoszą się nie tylko zarządzający ale także udziałowcy, jest zysk netto. W roku 2004 wyniósł on lekko ponad 41 mln. zł i był większy od tego osiągniętego w roku 2002 o ponad 37 mln. zł, co jest wartością ogromną. Można zatem powiedzieć, że na przestrzeni badanego okresu, przedsiębiorstwo znacznie powiększyło zyski, co niewątpliwie wpływa na jego kondycję finansową. Analizując zysk netto należy prześledzić etapy jego tworzenia:
•    Zysk ze sprzedaży – 168 mln. Zł
•    Zysk z działalności operacyjnej (20 mln. zł) czyli zysk na sprzedaży plus pozostałe przychody operacyjne minus pozostałe koszty operacyjne
•    Zysk z działalności gospodarczej (42,9 mln. zł)
•    Zysk brutto (42,94 mln. – uległ zwiększeniu w porównaniu do okresu  roku 2002 o niemal 37 mln. zł)
•    Zysk netto (41 mln. zł i wzrost w stosunku do roku poprzedniego o 10 mln. zł), w skład którego wchodzą
•    Zysk brutto
•    Podatek dochodowy (-)
•    (Zysk) strata mniejszości (-)

Ostatnim etapem analizy raportu finansowego jest ocena rachunku przepływów pieniężnych. Rachunek przepływów pieniężnych jest zbiorem informacji, o wszystkich wpływach i wydatkach z działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej jednostki, za wyjątkiem wpływów i wydatków będących rezultatem zakupu lub sprzedaży środków pieniężnych [9, s. 100]. Dla prezentowanej spółki jego zagregowane wartości wyglądają następująco:

W analizowanym okresie przepływy mierzone metodą pośrednią wyniosły 33 mln. zł i był niższe niż w roku 2002 o ponad 10 milionów. Jednak zauważyć należy, iż pomimo niższego wyniku, rok 2004 przyniósł znacznie wyższe wpływy z zysku netto.

Przepływy z działalności inwestycyjnej wyniosły w roku 2004 16,6 mln. zł. Tu należy powrócić do analizy bilansowej części inwestycji. Jak widać dwie części tego samego sprawozdania finansowego wykazują zupełnie różne wartości kwotowe, jeśli chodzi właśnie o ten obszar działalności przedsiębiorstwa, jakimi są inwestycje. W rachunku przepływów pieniężnych bowiem, ujmuje się takie pozycje, które w bilansie za inwestycje uważane nie są (np. zbycie wartości niematerialnych i prawnych, inwestycje w nieruchomości czy WNiP). Zatem w sensie poznawczym struktury finansowej firmy, jej strategii inwestycyjnej rachunek przepływów niesie znacznie głębszą wiedzę niż sam bilans.

Kolejną sferą analizowaną w tym miejscu jest działalność finansowa.  Przyniosła ona w 2004 roku wpływy w wysokości 38,4 mln. zł i jednocześnie wydatki rzędu 42 mln. W rezultacie przepływy pieniężne netto w tym obszarze wyniosły – 3 mln. zł.

Przepływy pieniężne netto razem, w roku 2004 wyniosły 46,06 mln. zł co stanowiło wzrost do roku 2002 o niemal 47,8 mln. zł co stanowi kolejny ogromny wzrost w analizowanym przedziale lat 2002 – 2004.

Dla podsumowania opisowej części charakterystyki finansowej, należy przedstawić również bardzo krótką analizę wskaźnikową, która pozwoli scharakteryzować bardziej szczegółowo dane przedstawione w powyższych tabelach oraz opisach.

Z tabeli  5 można wyciągnąć następujące wnioski:
•    Rentowność sprzedaży netto stanowi syntetyczną miarę efektywności finansowej z całokształtu przychodów i ich kosztów uzyskania i jest to stosunek zysku netto do przychodów ze sprzedaży; im wskaźnik wyższy tym lepiej, bo wskazuje na wzrost zysków netto bądź zmniejszenie się kosztów.
•    Szybkość obrotu należności w dniach to wskaźnik odzwierciedlający cykl spłaty należności, im mniejsza wartość tym lepiej bo pokazuje, że przedsiębiorstwo nie ma problemu ze ściąganiem należności.
•    Stopa zadłużenia  pokazuje w jakim stopniu pasywa są zdominowane przez kapitały obce – ważne aby wskaźnik ten był interpretowany biorąc pod uwagę mechanizm dźwigni finansowej; nie zawsze obecność kapitałów obcych świadczy o złej kondycji przedsiębiorstwa.
•    Wskaźnik płynności mówi o zdolności spłaty zobowiązań krótkoterminowych z aktywów obrotowych. Jest też nazywany wskaźnikiem ogólnej zdolności płatniczej. Przyjmuje się, że jego optymalna wartość mieści się w przedziale 1,5 do 2. Wartość ponad dwa oznacza nadpłynność a poniżej 1,5 oznacza możliwość niepłynności.
•    Rentowność kapitału to syntetyczna miara potencjalnych korzyści finansowych właścicieli kapitału.
•    Wskaźnik relacji kapitału własnego do obcego – teoretycznie im wyższy tym lepiej, jednak nowoczesne podejście do zarządzania finansami przedsiębiorstw stroni od takich klasyfikacji.
•    Rentowność aktywów stanowi syntetyczną miarę wykorzystania aktywów.

Podsumowanie

Badanie przedsiębiorstwa niezależnie od jego podmiotowości prawnej wymaga pewnych narzędzi. Narzędzi tych dostarcza nam wiedza z zakresu zarządzania finansami przedsiębiorstw. Jest to jednak wiedza interdyscyplinarna, ciężka to zaszufladkowania. Nie należy zatem trzymać się ściśle założonych naukowo teorii, bo rzeczywistość często bywa odmienna. Wszelakiego rodzaju sposoby analizy mają charakter wskazówek jak postępować oraz jak działać aby uniknąć błędów – jednak wszelakiego typu wskaźniki i oceny należy wysuwać niezwykle ostrożnie, biorąc pod uwagę charakter przedsiębiorstwa, rodzaj branży, analizując konkurencję oraz otoczenie bliższe i dalsze. Sama kalkulacja to jedynie połowa sukcesu – ważna jest też interpretacja osiągniętych danych co prowadzi do otrzymania informacji, co jest w zasadzie celem zarządzania finansami przedsiębiorstw lub analizy finansowej.
Dla samej spółki, badane dane oraz ich interpretacja stawia ją w korzystnym świetle.
W porównaniu do roku 2002 rok 2004 przyniósł dla przedsiębiorstwa wiele zmian – zmian pozytywnych, co uwidaczniają powyższe analizy. Założyć również można, że przyjęty czas analizy oraz dwa skrajne okresy obrachunkowe, które zostały przyjęte za podstawę wszelkich przedstawionych obliczeń, dobrze odzwierciedlają dynamikę i kierunek zmian w jakim podąża analizowana spółka. Wzrost zyskowności netto, powiększenie się sumy aktywów oraz sama ich struktura, świadczą dobrze o Grupie Sokołów S.A.. Brak również niepokojących informacji, jeżeli chodzi o analizę wskaźnikową. Pocieszającym jest fakt, iż spółka posiada inwestycje (zarówno te rozumiane zgodnie z prawem bilansowym jak i ukazane w rachunku przepływów pieniężnych.
Normy finansowe, jakie zostały użyte do prezentacji spółki i jej oceny, pokazały, iż używając prostych narzędzi matematycznych oraz powszechnie dostępnych danych (spółka giełdowa ma obowiązek publikacji sprawozdania), można dokonać charakterystyki finansowej oraz oceny każdego przedsiębiorstwa znajdującego się w obrocie publicznym. Przedstawione wyniki wybranych relacji finansowych (wskaźników) oraz interpretacja syntetycznych tablic przedstawiających stany aktywów, pasywów, rachunku zysków i strat i przepływów pieniężnych pokazują, iż spółce tej bankructwo nie grozi. Co więcej, porównując osiągnięte informacje, z danymi publikowanymi w artykule „Wzór na bankruta” można stwierdzić, że kondycja spółki jest dobra, a jej wyniki nie wskazują na wartości krytyczne. Należy jednak pamiętać, iż nie ma jednego standardu czy jednego szablonu z góry ustalonych wartości, które jednoznacznie wskazywałyby na dobrą lub zgoła odwrotnie – złą sytuację przedsiębiorstwa. Ocenę taką można wystawić jedynie po dokonaniu wnikliwego badania opartego o analizę podobnego przedsiębiorstwa funkcjonującego w tej samej branży. Dobrym zwyczajem jest także sięganie do danych statystycznych GUS, które to dane są niezwykle cennym źródłem wiedzy, tak pomocnej przy dokonywaniu analiz.
Widać zatem, że ocena przedsiębiorstwa, jest procesem złożonym, do którego należy podchodzić z uwagą i niezwykłą starannością warsztatową.

Bibliografia

[1]  Bień W., Zarządzanie finansami przedsiębiorstwa, Difiin, Warszawa 2001Ustawa z dnia 15 września 2000 roku,
[2]  Czekaj J., Dresler Z., Zarządzanie finansami przedsiębiorstw podstawy teorii, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 1998,
[3] Greloch W., Spółka Akcyjna dowartościowana, „Rzeczpospolita”, 2004, nr 17
[4] Kniewski A., Wzór na bankruta, Businessman Magazine, 2004, nr 163
[5] Krzyżaniak B., Firmy złapią oddech w drugim półroczu, „Puls Biznesu”, 2005, nr 98
[6] Lista 500 (Edycja 7), Rzeczpospolita, 2005, nr 92
[7] Ustawa z dnia 15 września 2000 roku, Kodeks spółek handlowych, Dz. U. 2000 nr 94, poz. 1037 z późn. zm.
[9] Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, tekst jednolity, Dz. U. 2002, nr 76, poz. 694
Roszczynialska E., Wydymus Z., Rachunkowość według standardów Unii Europejskiej, Tom I, WSZiB w Krakowie, Kraków 2001

Bartosz Banduła